شیل:

شيل مطابق تعريف سنگ آواري دانه ريزي است كه خيلي به سهولت ورقه ورقه و يا در امتداد سطوح معيني خرد و شكسته مي شود .در واقع اين سنگهاي رسوبي دانه ريز بر اثر سخت شدگي رس و سيلت يا گل تشكيل مي شود .شيلها با ساخت لايه اي با لاميناسيون ظريف و با تورقي كه به تقريب موازي با لايه بندي است ، شناخته مي شوند. اين سنگ در امتداد اين تورق به آساني به صورت لايه هاي نازك مي شكند يا بريده مي شود و ساخت لايه اي آن به طور معمول در سطوح هوازده خيلي واضح مي باشد و با كاني هاي رسي فراوان و كوارتز آواري مشخص مي شود. شيل به طور معمول دست كم ۵۰ درصد سيلت ،۳۵ درصد رس يا مقداري ميكاي ريز و ۱۵ درصد مواد شيميائي يا اتوژنيك دارد .معمولا” سيليس ، اكسيدهاي اهن و آلومينيوم و درصد محدودي كربنات كلسيم از اجزاء تشكيل دهنده شيل محسوب مي گردند كه بعضي از خصوصيات و ويژگيهاي ظاهري شيل به همين مواد تشكيل دهنده آن بستگي دارد . از جمله كربنات كلسيم كه بطور معمول مقدار متوسط آن در شيلها حدود ۶ درصد است و با افزايش مقدار كربنات كلسيم درجه تورق شيل كم مي شود و در مقابل واكنش آن در مقابل اسيد شديد تر مي شود و يا مقدار اكسيد آهن كه رنگ شيلها به مقدار زيادي بستگي به درجه اكسيداسيون آهن آنها دارد. از نظر دياژنز ، شيلها نيز مانند اكثر رسوبات در معرض بسياري از تغييرات فيزيكي و شيميائي بعد از نهشتگي قرار مي گيرند.

 

مهمترين انواع شيلها عبارتند از :

شيلهاي سيليسي، كه قسمت عمده آنها را دانه هاي ريز كوارتز تشكيل داده و دانه هاي فلدسپاتي معمولا” نادر است .رنگ اين شيلها معمولا” سبز تا خاكستري است و گاهي هم به رنگهاي قهوه اي، قرمز و سياه ديده مي شوند.

شيلهاي فلدسپاتي، كه عموما” داراي بيش از ۱۰ درصد فلدسپات بوده و از نظر اندازه دانه در حد سنگهاي سيلتي ماسه اي تا سيلتهاي رسي مي باشند و گاهی دانه درشت تر نيز هستند. رنگ اين شيلها معمولا” خاكستري ، سبز ، قرمز و شكلاتي است .

شيلهاي كلريتي، كه نظير فيلارنايت ها بوده و اكثرا” همراه آنها ديده مي شوند. در اين شيلها هميشه فلدسپات وجود دارد و مقدار آن ممكن است بيش از كوارتز باشد .

شيلهاي ميكائي، كه مقدار زيادي ميكا درآنها ديده مي شود و غالبا” با سريسيت همراه است .رنگ اين شيلها معمولا” خاكستري يا خاكستري قهوه اي است ولي گاهی نيز به رنگهاي قرمز و سبز ديده مي شوند.

شيلهاي نفتي، كه گروه متنوعي از سنگها مي باشند و داراي مواد آلي بوده و بيشتر در حلالهاي آلي غير قابل حل مي باشند. اين شيلها داراي مقادير قابل توجهي مواد غير آلي هستند كه عمدتا” از كوارتز در اندازه سيلت و كانيهاي رسي تشكيل شده اند.

error: کپی برداری از تصاویر ممنوع می باشد